Đây là một trong các chương trình xúc tiến thương mại trọng điểm quốc gia năm 2009, được Bộ Công Thương phê duyệt cho Hiệp hội Dệt may Việt Nam. Tham gia đoàn xúc tiến thương mại lần này hầu hết là lãnh đạo chủ chốt của 13 doanh nghiệp thuộc Hiệp hội Dệt may: Công ty TNHH một thành viên Dệt kim Đông Xuân – Hà Nội, Tổng Công ty cổ phần dệt may - Hà Nội, Công ty cổ phần May - Nam Định, Công ty cổ phần May Sông Hồng - Nam Định, Công ty cổ phần May Sông Hồng – Phú Thọ, Công ty cổ phần May Hai – Hải Phòng, Công ty cổ phần Hưng Phú – Hưng Yên, Tổng công ty cổ phần May Việt Tiến TP. Hồ Chí Minh, Công ty cổ phần Đồng Tiến – Thành phố Biên Hòa, Công ty TNHH một thành viên May mặc - Bình Dương, Công ty cổ phần May Phương Đông – TP. Hồ Chí Minh, Công ty cổ phần Tex–Giang và Công ty cổ phần May Tiền Tiến – Tỉnh Tiền Giang.

Trong chương trình làm việc tại Chi Lê, Thương vụ Việt Nam tại Chi Lê và Phòng Thương mại Chi Lê – Việt Nam đã phối hợp tổ chức cho các doanh nghiệp dệt may Việt Nam thăm Công ty Rossignol S.A (www.rossignol.com) vào ngày 10/8/2009. Công ty Rossignol là doanh nghiệp vừa sản xuất và vừa nhập khẩu quần áo. Sản phẩm của công ty này chủ yếu phục vụ cho ngành công nghiệp mỏ, xây dựng và xăng dầu.

Ông Jorge Uauy Rabié, Giám đốc công ty Rossignol tỏ ý muốn giao mẫu hàng cho các doanh nghiệp của Việt Nam sản xuất cung cấp cho Chi Lê. Trong buổi chiều cùng ngày, đoàn doanh nghiệp VITAS đã thăm Tập đoàn CENCOSUD (www.cencosud.cl), là một trong các tập đoàn nhập khẩu và phân phối lớn tại Chi Lê. Năm 2008, CENCOSUD có doanh số bán hàng là 10 tỷ USD, trong đó doanh số nhập khẩu hàng dệt may 400 triệu USD.

Ông Héctor Rodrisguez D’Amico, Giám đốc điều phối nhập khẩu của Tập đoàn cho biết, trong năm 2010, tập đoàn có kế hoạch nhập khẩu 500 triệu USD sản phẩm dệt may, trong đó Tập đoàn này có tính đến việc nhập khẩu hàng dệt may từ Việt Nam. Sau buổi làm việc, các thành viên trong đoàn đã thăm siêu thị Jumbo, một trong các chuỗi bán lẻ của CENCOSUD.

Ngày 11/8/2009, doanh nghiệp hai nước đã tham dự hội thảo chủ đề: “Cơ hội kinh doanh hàng dệt may Việt Nam – Chi Lê”. Tham dự hội thảo, về phía Chi Lê có ông Francisco Sáez C. Chủ tịch Phòng Thương mại Chi Lê – Việt Nam, ông Augusto Maureira, Viện trưởng Viện công nghiệp dệt may Chi Lê cùng 30 doanh nghiệp Chi Lê tham dự hội thảo và tiếp xúc với các doanh nghiệp của ta.

Về phía Việt Nam có ông Lê Văn Đạo, Phó chủ tịch Hiệp hội, ông Tăng Văn Hấn, Phó Tổng thư ký Hiệp Hội, 15 doanh nhân của 13 doanh nghiệp dệt may Việt Nam, cùng Tham tán và Tùy viên thương mại Đại sứ quán Việt Nam tại Chi Lê.

Phát biểu tại hội thảo, ông Francisco Sáez C.- Chủ tịch Phòng Thương mại Chi Lê – Việt Nam, cho biết kim ngạch thương mại hai chiều còn thấp, khoảng 200 triệu USD (năm 2008), chưa cân xứng với tiềm năng của mỗi bên. Ông Chủ tịch cũng cho biết, Chi Lê là một quốc gia có nền kinh tế mở, Chi Lê đã ký kết hiệp định thương mại tự do với 57 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới, trong đó có các quốc gia lớn như Hoa Kỳ, Nhật bản, Trung Quốc, Hàn Quốc, các nước thuộc khối EFTA – Châu Ấu... Chi Lê và Việt Nam đã qua 2 vòng đàm phán hiệp định thương mại tự do (FTA). Ông Chủ tịch Phòng Thương mại Chi Lê – Việt Nam hy vọng hiệp định này sẽ sớm được ký kết, để doanh nghiệp hai bên có thể tăng cường trao đổi xuất nhập khẩu hàng hóa. Ông Chủ tịch đánh giá cao chuyến thăm và làm việc của đoàn Hiệp hội dệt may Việt Nam tại Chi Lê và hy vọng đoàn doanh nghiệp Việt Nam thành công trong chuyến khảo sát này.

Trong phần trình bày tại hội thảo, Tham tán Thương mại Hoàng Tuấn Việt đã giới thiệu tổng quan về kinh tế Việt Nam, tiến trình đổi mới của Việt Nam từ năm 1996 đến nay. Giới thiệu các mặt hàng xuất khẩu thế mạnh của Việt Nam, trong đó có sản phẩm dệt may, các khu công nghiệp của Việt Nam và kêu gọi các doanh nghiệp Chi Lê đầu tư vào Việt Nam, vì Chính phủ Việt Nam đã có các dự án mời đầu tư và chính sách hấp dẫn đầu tư tại Việt Nam. Về du lịch, Tham tán Thương mại Hoàng Tuấn Việt giới thiệu các danh lam thắng cảnh nổi tiếng của Việt Nam tại Hà Nội, Vịnh Hạ Long, Nha Trang và TP. Hồ Chí Minh và hy vọng trong tương lai sẽ được đón nhiều du khách, trong đó có các doanh nhân Chi Lê thăm Việt Nam.

Trình bày tại hội thảo, ông Augusto Maureira, Viện trưởng Viện công nghiệp dệt may Chi Lê cho biết, cán cân thương mại trong ngành dệt may của Chi Lê nghiêng về nhập khẩu. Năm 2008, Chi Lê xuất khẩu 194,91 triệu USD, nhập khẩu 1,97 tỷ USD. Trong cơ cấu nhập khẩu hàng dệt may, Chi Lê nhập khẩu từ Trung Quốc 1,25 tỷ USD, chiếm 63,3% thị phần hàng dệt may của Chi Lê, nhập khẩu từ Việt Nam 13,17 triệu USD, chiếm 0,7% thị phần hàng dệt may của Chi Lê.

Về ý kiến của ông Nguyễn Đình Trường, Phó Chủ tịch HĐQT Tổng công ty cổ phần Việt Tiến: Kim ngạch xuất khẩu năm 2008 Tổng công ty Việt Tiến là 300 triệu USD, sản xuất 50 triệu sản phẩm, ông Viện trưởng Viện công nghiệp dệt may Chi Lê tỏ ý khâm phục và cho biết riêng kim ngạch xuất khẩu của Tổng công ty cổ phần Việt Tiến đã gần gấp đôi kim ngạch xuất khẩu của Chi Lê. Ông Viện trưởng mong muốn Việt Nam có thể tăng cường xuất khẩu sản phẩm vào Chi Lê hoặc có thể đầu tư vào ngành dệt may tại Chi Lê.

Giới thiệu về năng lực và khả năng cạnh tranh của ngành dệt may Việt Nam, ông Lê Văn Đạo, Phó chủ tịch Hiệp hội dệt may Việt Nam cho biết: kim ngạch xuất khẩu dệt may của Việt Nam năm 2008 là 9,13 tỷ USD, trong đó xuất khẩu vào Hoa Kỳ 5,1 tỷ USD, xuất khẩu vào EU l,7 tỷ USD và xuất khẩu vào Nhật Bản 820 triệu USD. Hàng dệt may của Việt Nam có chất lượng vào và có uy tiến trên thị trường quốc tế. Ông Lê Văn Đạo hy vọng chuyến thăm và khảo sát Chi Lê lần này là cơ hội cho ngành dệt may Việt Nam tìm kiếm thị trường mới.

Trong chương trình tiếp xúc doanh nghiệp hai bên, diễn ra vào buổi chiều ngày 11/8/2009, khá sôi động với 71 cuộc tiếp xúc trực tiếp giữa các doanh nghiệp Chi Lê với các doanh nghiệp Việt Nam. Sau phần tiếp xúc, ba doanh nghiệp trong đoàn có cơ hội ký hợp đồng xuất khẩu cho phía Chi Lê là: Công ty TNHH may Protrade - Bình Dương, đã tìm được đơn hàng xuất khẩu áo thun (T.shirt), Tổng Công ty cổ phần dệt may Hà Nội (Hanoximex) có khả năng xuất khẩu được một container sản phẩm áo thun dệt kim (Poloshirt) và công ty cổ phần May Tiền Tiến – Tiền Giang có khả năng xuất khẩu các đơn hàng về quần áo trẻ em và áo véc.

Theo đánh giá của ông Lê Văn Đạo, Phó Chủ tịch Hiệp hội dệt may, chuyến khảo sát thị trường Chi Lê đã thành công, các doanh nghiệp trong nước đã thấy được tiềm năng của thị trường các đối tượng hàng hóa có thể xâm nhập vào thị trường này.

Phần đông các doanh nghiệp Việt Nam đều đánh giá khó khăn lớn nhất hiện nay là về giá. Do khách hàng Chi Lê chủ yếu nhập khẩu hàng dệt may của Trung Quốc (63,3% thị phần), các doanh nghiệp Chi Lê đều lấy mức giá sàn của Trung Quốc để trả giá hàng của ta, giá trả chỉ bằng 50 đến 60% mức giá các doanh nghiệp Việt Nam đang xuất khẩu. Ví dụ, ông Nguyễn Đình Trường, Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị Tổng công ty cổ phần Việt Tiến chào giá áo sơ mi 6 USD/chiếc, khách hàng trả 2,5 USD/chiếc; chào giá bộ quần áo véc 70 USD, khách trả 45 USD. Ông Lê Hồng Phoa, Tổng Giám đốc đang xuất quần bò (Jean) với giá 9 USD/chiếc, nhưng khách chỉ trả 3,75 USD/chiếc. Ông Trần Phương Cách, Chủ tịch Hội đồng quản trị, kiêm Giám đốc công ty cổ phần May Sông Hồng – Phú Thọ chào giá áo bảo hộ lao động 4,5 USD/chiếc, khách nhập loại tương đương từ Trung Quốc 1,5 USD/chiếc… Đây là một thách thức đối với hàng dệt may của Việt Nam.

Một số ý kiến đề xuất và kiến nghị:

Về nguyên liệu cho ngành dệt may: Do Việt Nam chưa tự đáp ứng được nguyên liệu, phải nhập khẩu chủ yếu từ Trung Quốc, nên về giá hàng hóa khó cạnh tranh với hàng của Trung Quốc. Về chiến lược, Chính phủ và Hiệp hội dệt may cần quan tâm đến việc đầu tư sản xuât cây bông vải, giải quyết từng bước về nguyên liệu cho ngành dệt may. Trước mắt, để cạnh tranh với hàng hóa của Trung Quốc trong việc xuất khẩu vào Chi Lê, Hiệp hội dệt may khuyến cáo các doanh nghiệp ưu tiên chào các loại sản phẩm có giá thấp. Không nên tổ chức đoàn xúc tiến thương mại chuyên ngành. Lý do là tổ chức đoàn xúc tiến thương mại chuyên ngành, sẽ có nhiều doanh nghiệp sản xuất sản phẩm trùng nhau, tạo cho các doanh nghiệp nước ngoài tiếp xúc với tất cả các doanh nghiệp của đoàn, nhằm mục đích khảo giá, để tìm ra doanh nghiệp chào giá thấp nhất cho cùng một chủng loại hàng. Ngoài ra, số lượng khách tham dự hội thảo chuyên ngành ít. Vì vậy, nếu tổ chức đoàn xúc tiến đa ngành, cùng một chi phí, sẽ có nhiều doanh nghiệp tham dự, sẽ quảng bá được nhiều hơn cho quốc gia về cơ hội kinh doanh, sản xuất công nghiệp, đầu tư, du lịch và dịch vụ.

Hoàng Tuấn Việt
Tham tán Thương mại Việt Nam tại Chi Lê